Marian Borkowski, ur. w 1934 roku w Pabianicach, studiował kompozycję u Kazimierza Sikorskiego oraz grę na fortepianie u Jana Ekiera i Natalii Hornowskiej w PWSM w Warszawie, zdobywając dyplom w 1965 roku. W 1966 roku ukończył studia muzykologiczne na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1966-1968 kontynuował studia w Paryżu: kompozycję u Nadii Boulanger i O. Messiaena w konserwatorium, muzykologię u J. Chailleya i B.S. Brooka na uniwersytecie, filozofię na uniwersytecie i w Collège de France. W 1972 i 1974 roku uczestniczył w Międzynarodowych Kursach Wakacyjnych Nowej Muzyki w Darmstadcie, w 1973 i 1975 w kursach Accademia Musicale Chigiana w Sienie, gdzie pracował pod kierunkiem G. Ligetiego, I. Xenakisa, K. Stockhausena i F. Donatoniego. Od 1968 roku wykładał w PWSM w Warszawie, od 1976 jako docent, prowadząc klasę kompozycji. W latach 1975-1978 był prodziekanem, od roku 1996 dziekanem Wydziału Kompozycji, Dyrygentury i Teorii Muzyki, a w latach 1978-1981 oraz 1987-1990 prorektorem tej uczelni. W 1989 roku uzyskał tytuł profesora. Był również kierownikiem Katedry Teorii Muzyki. W latach 1971-1977 pełnił funkcję prezesa Oddziału Warszawskiego Związku Kompozytorów Polskich. Marian Borkowski jest twórcą i dyrektorem artystycznym festiwalu Laboratorium Muzyki Współczesnej w Białymstoku, a od 1995 prezesem stowarzyszenia Laboratorium Muzyki Współczesnej. Wykładał gościnnie w konserwatorium w Paryżu, Sienie, Seulu oraz na uniwersytach w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Jest laureatem m.in. Konkursu Młodych ZKP (Warszawa 1966), konkursu im. G.B. Viottiego (Vercelli 1969), konkursu kompozytorskiego im. Karola Szymanowskiego (Warszawa 1974), Międzynarodowego Konkursu Nowej Muzyki (Nowy Jork 1990). Otrzymał trzykrotnie nagrodę Ministerstwa Kultury i Sztuki (1976, 1980, 1982). W roku 2008 otrzymał Honorową Nagrodę Związku Kompozytorów Polskich oraz Srebrny Medal Zasłużony Kulturze Polskiej Gloria Artis. W roku 2009 otrzymał Nagrodę im. św. Brata Alberta, a w roku 2010 Medal Za zasługi dla Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina oraz Nagrodę Stowarzyszenia Autorów ZAiKS.
*
Toccata Borkowskiego należy, obok sonorystycznych Fragmenti, do jego najczęściej wykonywanych dzieł fortepianowych. Prawykonanie miało miejsce w 1963 roku (Jerzy Witkowski), a utwór zdobył nagrodę na konkursie im. Viottiego w Vercelli (1969). Kompozycja łączy elementy neoklasycyzmu i neoromantyzmu, wyróżniając się motorycznością i zróżnicowaniem pianistycznym. Skrajne części są żywe i energiczne, podczas gdy odcinek środkowy jest powolny, lecz dynamicznie rozwibrowany. Utwór został nagrany m.in. przez Marcina Łukaszewskiego dla Acte Préalable oraz przez Makiko Hirashima dla MT Tokyo. Znajduje się również w kompletnych rejestracjach dzieł fortepianowych Borkowskiego (M. Łukaszewski – Chopin University Press, 2023; Marek Szlezer – DUX, 2023).
Marcin T. Łukaszewski